In november 2018 verscheen een rapport van het Sociaal en Cultureel Planbureau in Den Haag over Eritrese statushouders in Nederland. De tekst hieronder is een selectie, letterlijk overgenomen uit dit rapport.
Conclusie van het rapport
Eritrea kent een van de meest onderdrukkende regimes ter wereld. Kritiek op de regering is verboden en tegenstanders worden gearresteerd. De dienstplicht, die meer dan tien jaar kan duren, is voor velen een reden om te vluchten.
Wereldwijd zijn 486,200 Eritreeërs op de vlucht (bron: UNHCR). Cijfers over 2017, uitgebracht in 2018. Op 1 januari 2018 stonden bijna 15.000 Eritreeërs ingeschreven in de bevolkingsadministratie van Nederland. (bron: SCP). Het werkelijke aantal is waarschijnlijk groter.
De groep telt veel jongeren – bijna de helft is jonger dan twintig jaar – en vrouwen zijn in de minderheid (40%). Als gevolg van het stijgende aandeel nareizigers neemt binnen de Eritrese groep het aantal paren en thuiswonende kinderen toe.
Het blijkt dat veel Eritrese statushouders moeite hebben om in Nederland hun weg te vinden. Dit land is op bijna alle onderdelen anders dan wat ze in Eritrea gewend waren.
De vlucht laat zijn sporen na en het proces van gezinshereniging kost veel tijd en energie. Nederlands leren is moeilijk en contacten met anderen dan Eritreeërs zijn schaars. Nog maar weinig Eritreeërs zijn aan het werk of daarnaar op zoek.
Een kleine greep uit het rapport: schets van de Eritrese nieuwkomers
De meeste nieuwkomers uit Eritrea zijn afkomstig van het Eritrese platteland. In gezinnen ontbreekt vaak een vader omdat hij gesneuveld, gevlucht of grotendeels afwezig is vanwege een jarenlange dienstplicht.
Opleiding
Veel van de Etritrese nieuwkomers hebben maar enkele jaren basisonderwijs genoten. Zij kunnen alleen lezen en schrijven in hun eigen taal. Jongeren doen het ook vaak opzettelijk slecht op school om zo lang mogelijk op een lager niveau te blijven hangen zodat ze niet worden opgeroepen voor militaire dienst.
Taal
In Eritrea is de taal die het meest gesproken wordt niet het Arabisch maar het Tigrinya. Nederlands wordt een moeilijke taal gevonden en verschilt sterk van het Tigrinya. Ook is het schrift totaal anders.
Een andere reden ligt in de onbekendheid met het Nederlandse systeem van kennisoverdracht. In Eritrea verloopt kennisoverdracht klassikaal en frontaal, in Nederland wordt veel meer zelf- studie en eigen regie verwacht.
Het moeizame leren van de taal zou ook een gevolg kunnen zijn van het leven in een dictatuur, waar eigen initiatief en assertiviteit niet op prijs worden gesteld en waar weinig ruimte is om eigen keuzes te maken.
Regels
Eritrese statushouders vinden het moeilijk om aansluiting te vinden bij de Nederlandse samenleving. Nederland is een bureaucratisch land met veel regels die bovendien in het Nederlands en digitaal worden gecommuniceerd. Door hun onbekendheid met vrijwel alle aspecten van een moderne samenleving als de Nederlandse en door de taalbarrière hebben de statushouders weinig succes met de Nederlandse instanties.
Werk
Men wil graag aan het werk, maar een lage opleiding en de taalbarrière staan dit in de weg. Voor zover er al ideeën bestaan over een mogelijk beroep, gaan die vaak in de richting van een vak dat de statushouders kennen vanuit Eritrea, zoals bakker, monteur, lasser of kapper, maar daar is in Nederland meestal een opleiding op mbo-niveau voor nodig. Dat is een serieuze belemmering, want het traject naar een afgeronde mbo-opleiding is lang en voor sommigen te hoog gegrepen.
Contacten met Nederlanders
Er is soms maar beperkt contact tussen Eritrese nieuwkomers en Nederlands. Het beperkte contact komt voort uit een combinatie van verlegenheid, de taalbarrière en een gebrek aan gelegenheid om Nederlanders te ontmoeten. Ook cultuurverschillen lijken een rol te spelen. Eritrea heeft een uitgesproken wij-cultuur heeft en de overgang naar de Nederlandse individualistische cultuur is erg groot. Men vindt Nederlanders afstandelijk en weinig gastvrij.
Aan de andere kant vinden Nederlanders Eritreeërs op zichzelf en verlegen, wat het leggen van contact hindert.
Lees ook:
Huis van Asmara 